Landgoederen in de luwte van de Veluwe
05/09/2026 01:00:00
Ten westen van Epe liggen de aaneengesloten landgoederen Welna en Tongeren, op de bovenste flanken van de Veluwe. Sinds januari 2026 is Reint-Jan van de Bunte er bos- en terreinbeheerder. Hij nam het werk over van Rob Fernandes, die Welna 43 jaar en Tongeren 35 jaar beheerde. Een overdrachtsperiode van drie maanden maakte het mogelijk veel plaatsgebonden kennis mee te geven. Van de Bunte beschouwt het beheer niet als een breuk, maar als voortbouwen op een levenswerk.
Welna omvat bijna 600 hectare bos, heide en grasland. Het landgoed werd in 1848 gesticht door Christophorus Buys Ballot, meteoroloog en oprichter van het KNMI. Zijn voorkeur voor rechte lijnen, lanen en heldere landschapsstructuren is nog zichtbaar. Welna was oorspronkelijk een bosbouwlandgoed. Houtproductie blijft een inkomstenbron, maar kaalkap is verdwenen, er wordt minder geoogst dan aangroeit en er is meer aandacht voor loofhout, structuurvariatie en biodiversiteit.
Een bijzonder onderdeel is de zorghoutvesterij, waar mensen met een beperking onder begeleiding van ’s Heeren Loo producten van eigen hout maken en meewerken aan praktisch terreinbeheer. De houtvesterij bestaat 25 jaar en wordt door de beheerder nadrukkelijk als onderdeel van het landgoed gezien. Natuurbeheer krijgt hier zo ook een sociale functie.
Tongeren is 518 hectare groot en bestaat uit circa 365 hectare bos, ongeveer 110 hectare landbouwgrond, heide, historische landschapselementen, oude parkbossen en het Wisselse Veen. Het landgoed is eigendom van een familievennootschap met meer dan tweehonderd aandeelhouders. De agrarische bedrijven zijn grondgebonden en houden rekening met natuur- en landschapswaarden. Bos, landbouw, bewoning, historie en recreatie zijn daardoor nauw met elkaar verweven.
Beide landgoederen zijn al bijna 25 jaar via de Bosgroepen FSC-gecertificeerd. Externe toetsing helpt om houtproductie te combineren met biodiversiteit, transparantie en klimaatbestendigheid. Voor grote herstelprojecten wordt specialistische ondersteuning ingeschakeld. Van de Bunte wil bovendien intensief samenwerken met omliggende eigenaren, omdat ecologische processen niet bij de landgoedgrens stoppen. Zijn ambitie is de terreinen soortenrijker en weerbaarder te maken, terwijl duurzame houtoogst, recreatie, cultuurhistorie en familiebinding behouden blijven.
https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=35760
