Einde aan jarenlange groei van ganzenschade in Noord-Holland
02/09/2026 01:00:00
Voorlopige cijfers van BIJ12 wijzen erop dat de schade door grauwe ganzen aan voorjaarsgras in Noord-Holland in 2026 voor het eerst na jaren van groei stabiliseert. Over de periode van 1 november 2025 tot en met 4 juli 2026 bedraagt de geraamde schade ongeveer 8,2 miljoen euro. Dat is circa 97.000 euro minder dan in dezelfde periode een jaar eerder. De provincie beschouwt dit als een eerste bemoedigend signaal, maar benadrukt dat de cijfers nog moeten worden voltooid en gevalideerd.
De intensieve aanpak van ganzen is in het voorjaar van 2026 uitgebreid naar de hele provincie. Op Texel wordt deze werkwijze al meerdere jaren toegepast. Gedeputeerde Jelle Beemsterboer stelt dat meerjarig beheer daar inmiddels samengaat met een kleinere populatie en minder schade. Bij de start van het provinciale ganzenplan is aangegeven dat ongeveer drie jaar nodig is om duidelijk resultaat te zien. De provinciale intensivering buiten Texel begon in februari 2026.
De grauwe gans veroorzaakt in Noord-Holland de meeste schade aan voorjaarsgras. In voorgaande jaren nam het totaal sterk toe, mede doordat op steeds meer percelen schade werd gemeld en vastgesteld. In 2026 is nog steeds op meer percelen schade gemeld, maar het totale bedrag is niet verder gestegen. Dat onderscheid is belangrijk: stabilisatie van het totaal betekent niet dat het probleem overal kleiner is geworden.
Op Texel zijn de veranderingen sterker. De julitelling van 2026 laat daar 44 procent minder grauwe ganzen zien dan in 2025. De schade aan voorjaarsgras is er met 28 procent gedaald. De provincie ziet deze ontwikkeling als ondersteuning voor de veronderstelling dat een intensieve aanpak meerdere jaren moet worden volgehouden voordat populatie en schade duidelijk afnemen.
Vanaf dit voorjaar ligt de nadruk in heel Noord-Holland op de grauwe gans. Onderzoek van de Faunabeheereenheid Noord-Holland concludeert volgens het bericht dat meerdere jaren extra inzet nodig zijn. Van 1 februari tot en met 31 mei 2026 zijn in de provincie 36.584 ganzen geschoten. Dat is 97 procent meer dan in dezelfde periode in 2024. Tijdens de ruiperiode zijn daarnaast 13.909 ganzen gevangen.
Provinciale Staten hebben voor het intensievere beheer tot en met 2028 negen miljoen euro beschikbaar gesteld. De maatregelen zijn gericht op vermindering van de populatie en landbouwschade. Het bericht beschrijft daarbij concrete aantallen en financiële schade, maar geeft geen volledige ecologische evaluatie van effecten op andere soorten of gebieden.
BIJ12 maakt het schadebeeld aan het einde van het jaar compleet en valideert de gegevens. De conclusie blijft daarom voorlopig. De schade is niet verdwenen en bedraagt nog altijd miljoenen euro’s. Wat de huidige cijfers wel aangeven, is dat de jarenlange stijging vooralsnog tot stilstand lijkt te zijn gekomen. De provincie gebruikt de resultaten op Texel als argument om de provinciale aanpak meerdere jaren voort te zetten en pas daarna een definitiever oordeel over de effectiviteit te geven.
De provinciale conclusie moet voorzichtig worden gelezen. Een verschil van circa 97.000 euro op een totaal van ongeveer 8,2 miljoen euro is een stabilisatie en nog geen brede oplossing. Bovendien kunnen schademeldingen, grasprijzen, weersomstandigheden en de spreiding over percelen het uiteindelijke bedrag beïnvloeden. De sterke daling op Texel betreft een specifieke eilandcontext en kan niet zonder meer één op één naar de hele provincie worden vertaald. Daarom zijn de definitieve BIJ12-validatie en resultaten over meerdere jaren nodig voordat een robuuste uitspraak over causaal effect en structurele trend mogelijk is.
Deze samenvatting is uitsluitend gebaseerd op het provinciale bronbericht en de daarin opgenomen cijfers, citaten, planning en verwijzingen. Er zijn geen niet-bevestigde oorzaken, resultaten of verwachtingen toegevoegd. Waar de bron geen detail geeft, is dat hierboven expliciet afgebakend.
