NATUURNET
      Natuurnet
uw kennismakelaar 



terug naar inhoudsopgave

Taskforce Verdroging geeft impuls aan vernatting natuurgebieden

31 mei 2006

Tijdens de werkconferentie 'Verdrogingsbestrijding, een nieuwe impuls' overhandigde de voorzitter van de Taskforce Verdroging, gedeputeerde J. Binnekamp zijn advies aan minister Veerman van LNV. De overhandiging vond plaats op landgoed Den Treek, 31 mei rond 17 uur. Binnekamp noemde als belangrijkste drie pijlers van het advies: concentreren op TOP-gebieden, sterkere regie van provincies op de uitvoering en een actieve, programmatische aanpak van de grondverwerving.

Toelichting
De Taskforce bestaat uit vertegenwoordigers van de ministeries LNV, VROM en VenW, het IPO, de Unie van Waterschappen, de terreinbeheerders, LTO en Vewin. De Taskforce heeft onderzocht waarom de aanpak van de verdroging stagneert. Tot nu toe werden vooral maatregelen in de natuurterreinen zelf genomen. Daarbij zijn nadelige effecten buiten de natuurterreinen zoveel mogelijk voorkomen. Dit leidt echter maar in een beperkt gedeelte van de terreinen tot echt herstel van de natuur. Vanaf nu moeten er ook maatregelen genomen worden die buiten de natuurterreinen effect kunnen hebben en daar belangen raken. Het kan aanpassing van de ligging van functies vereisen en vergt het meenemen van vele partijen in het proces. Dit vraagt om een actievere en effectievere aanpak van de verdroging. De Taskforce adviseert de aanpak te concentreren op de TOP-gebieden van de Nederlandse natte natuur. Deze gebieden worden door de provincies geselecteerd. De maatregelen in die gebieden moeten in 2015 gereed zijn.

De tweede poot van het advies is het goed organiseren van de uitvoering. Provincies zijn het eerste aan zet om voor de TOP-gebieden te zorgen dat er afspraken komen met uitvoerende partijen, vooral waterschappen en terreinbeheerders. Tenslotte constateert de Taskforce dat de aanpak niet langer vrijblijvend en vrijwillig kan zijn. Grond die essentieel is om maatregelen te kunnen uitvoeren moet ook voortvarend en tegen billijke vergoeding aangekocht worden. Als dit niet op tijd lukt, moet in het uiterste geval onteigend worden. De Taskforce Verdroging verwacht dat met deze aanpak het herstel van verdroogde natuur gaat lukken.

Toespraak tijdens de Verdrogingsdag

Toespraak van de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, dr. C.P. Veerman, uitgesproken door DG A. Oostra, tijdens de Verdrogingsdag op 31 mei 2006 in Leusden.

Hartelijk dank voor het advies. Om te beginnen wil ik de leden van de Taskforce graag een compliment geven, in het bijzonder gericht aan de heer Binnekamp. Dankzij uw inzet en vasthoudendheid, kunnen we nu al over dit advies beschikken. Bovendien is het een goed advies. Al was het alleen maar omdat het zo kort is. Vier A4-tjes, ik hoop dat dit navolging krijgt. Uw advies snijdt bovendien hout. We kunnen er iets mee. Meestal geven dit soort adviezen antwoord op de vraag wat we moeten doen. Nu was het meer de vraag hoe we de boel snel op gang krijgen. Want op de een of andere manier stagneert de uitvoering van de verdrogingsbestrijding in Nederland. En dat mogen we niet laten gebeuren. Water is de bepalende factor voor de natuur in Nederland. Verdroging is funest. Het mag dus geen discussiepunt meer zijn of dit probleem onze inzet vraagt. We hebben alle reden om onze natuur juist op dit moment zo goed mogelijk veilig te stellen. Niet alleen om onze internationale afspraken over bijvoorbeeld biodiversiteit na te komen. In ons bomvolle Nederland, hebben we immers ook veel behoefte aan natuur en een mooi landschap voor recreatie en ontspanning. En ik vind ook dat we de morele plicht hebben om de natuur en ons karakteristieke landschap ongeschonden, en als het kan nog een beetje beter, door te geven aan volgende generaties. Dat zullen veel mensen met mij eens zijn. Toch is het lastig om dat door te vertalen naar een concrete, daadkrachtige aanpak van een onderwerp als verdroging.

Dat is jammer, maar het is ook wel te verklaren. Ten eerste is verdroging niet het meest zichtbare probleem dat we in Nederland hebben. In ons natte landje is op dit moment weliswaar veel aandacht voor waterproblematiek, maar dan gaat het toch vooral om de natte voeten. Het is moeilijk uit te leggen dat de verdroging ons tegelijkertijd parten speelt. Een flinke overstroming valt iedereen op, maar langzame veranderingen aan de natuur of het uitblijven van ontwikkelingen niet. En dan heeft de aanpak van verdroging ten tweede wel verstrekkende gevolgen, vooral voor de landbouw, die het toch al moeilijk heeft. Discussies over verandering van de functies in het buitengebied leveren veel beroering op. Het raakt mensen, want het is hn streek, hn gebied waar je iets aan wilt veranderen. Maatregelen kunnen daarom niet altijd op luid applaus rekenen, om het zacht uit te drukken. Ten derde is voor de aanpak van verdroging de inzet van veel verschillende partijen nodig, die nauw moeten samenwerken, waarvoor weer een sterke regie vereist is.

Veel complicerende factoren, dus. Daarom hebben wij VROM en LNV al in een vroeg stadium besloten niet zomaar onze wil op te leggen aan de regio's. In plaats daarvan hebben we alle betrokken partijen bij elkaar gezet om te kijken hoe je een doorbraak kan bereiken. Ook vond ik het belangrijk om partijen daarbij te ondersteunen door middel van kennisontwikkeling. Verder heb ik samen met mijn collega's van VROM en Verkeer en Waterstaat u - de leden van de Taskforce - gevraagd om ons te adviseren. Hoe kunnen we de aanpak van het probleem bestuurlijk in elkaar steken? Hoe voeren we op dit punt nationaal beleid met uitvoering in de regionale praktijk? Voordat ik mijn reactie geef op uw antwoorden op deze vragen, wil ik vast even aangeven dat het mij erg tevreden stemde om te zien dat alleen al de inventarisatieronde van de Taskforce beweging veroorzaakte. Tijdens de bijeenkomsten - zo heb ik vernomen - bleek opeens dat het onderwerp verdroging wel degelijk kan leven. Allerlei mensen kwamen in de benen: van rietsnijder tot gedeputeerde. Ook heeft u ontdekt dat er al best veel gebeurt om de verdrogingsproblemen aan te pakken, maar dat bovenal regie nodig is.

Alleen al daarom kan ik zeggen dat de Taskforce goed werk heeft verricht. U weet het onderwerp op een aansprekende manier neer te zetten. Dat is ook te zien op uw website. Daarop geeft u op een visueel sterke manier uitleg over verdroging, zodat zelfs kinderen het kunnen begrijpen. Dat klinkt misschien triviaal, maar het is belangrijk om het onderwerp toegankelijk te maken. Verdroging moet gaan leven bij het brede publiek, want we hebben draagvlak nodig om de problemen echt effectief te kunnen aanpakken. Mensen moeten ervan doordrongen zijn dat het noodzakelijk is. Nu mijn eerste reactie op de inhoudelijke kant van uw advies. En van de belangrijkste elementen is dat u ons adviseert om onze aandacht, tijd en geld te focussen op een toplijst van de meest urgente en kansrijke gebieden. Daar zouden we voor 2015 resultaten moeten boeken. Ik hoef u niet te vertellen dat dit gevoelig ligt. Want als we ons concentreren op een aantal belangrijke gebieden, roept dat onmiddellijk de vraag op wat we dan met die andere gebieden doen. Blijft het probleem daar doorsukkelen? Ook betekent de keuze voor meer focus op een beperkt aantal gebieden, dat het debat over wat er moet gebeuren met de betrokken gebruikers een stuk heftiger wordt.

Hoe dan ook, ik denk wel dat u gelijk hebt. Alleen al vanwege de goede voorbeeldwerking van een snelle en gerichte aanpak. Ik wil daarom graag dat we ons gaan concentreren op topgebieden. Dat lijkt gezien de beperkte tijd en middelen gewoonweg de beste oplossing. Maar ik wil wel dat we goed blijven nadenken over wat er met de overige gebieden moet gebeuren na 2015. Hoe dan ook, de plannen in de toplijst van gebieden vergen veel ambitie en daadkracht van de provincies. Want die goede regie, die moet daar vooral vandaan komen. De provincies zijn nu aan zet. Uiteraard denken LNV en de andere betrokken ministeries graag mee. Daarom heb ik het Milieu- en Natuurplanbureau gevraagd om in kaart te brengen in welke verdroogde gebieden de beste kansen liggen voor Nederlandse biodiversiteit. Dan wat betreft de gebruikers, en dan gaat het vooral om de landbouw. Een ambitieuze aanpak van de verdroging heeft onmiskenbaar gevolgen voor de boeren in de betreffende gebieden. Daar kunnen we niet omheen. Verhoging van het waterpeil zal het op sommige plekken moeilijk maken voor agrarisch ondernemers om hun bedrijven op dezelfde voet voort te zetten. Dat bekent niet altijd dat verplaatsing nodig is, maar soms kan het niet anders. We moeten hier echter voorzichtig mee omgaan. Niet alleen in het belang van de ondernemers, maar ook in dat van de regio.

Economische dragers in het buitengebied blijven immers nodig. Dus we moeten waar dat kan op zoek naar vormen van ondernemerschap die wel samengaan met de natuur. Ook moeten de ondernemers de kans krijgen om mee te praten over de aanpak van de verdroging in hun gebied. Op die manier kunnen ze misschien zelfs wel bijdragen aan de doelstellingen. Verder vind ik het vanzelfsprekend dat agrarisch ondernemers adequate vergoedingen krijgen bij verplaatsing of opheffing van hun onderneming. De discussie over onteigening hoeft dan misschien helemaal niet gevoerd te worden. Al wil en kan ik dat in dit stadium nog niet uitsluiten. Het is overigens vooral belangrijk dat u - bestuurders - ondernemers zo snel mogelijk duidelijkheid geeft over wat er in een gebied gaat gebeuren. En dat u helder maakt waarom we bepaalde beslissingen nemen. Want als iets het elan van een ondernemer onderuit kan halen, dan is het wel onzekerheid. Dames en heren,

Alles wijst erop dat we zo snel mogelijk moeten stoppen met praten om te starten met handelen. Daar wil ik graag mijn bijdrage aan leveren. Ik heb ben bereid om bij de Dienst Landelijk Gebied van LNV meer inzet vrij te maken voor de aanpak van de verdroging. Zo wil ik graag capaciteit inzetten voor de frontoffice die de Taskforce voorstelt.

Tot slot, dames en heren, wil ik aangeven wat in mijn ogen de belangrijkste conclusie van de Taskforce is. Dat is dat de verdrogingsbestrijding gaat lukken als we nu de schouders eronder zetten. Daar ben ik het van harte mee eens. Want het momentum is er. Nederlanders zijn trots op hun natuur en zij hebben er ook een flinke investering voor over. Onlangs bleek nog uit onderzoek dat de vaderlandse trots op de eerste plaats uitgaat naar sporters. Natuur komt op een goede tweede plaats. En helemaal achteraan komen de politici, maar dat terzijde. Verder denk ik dat er ook bestuurlijk openingen genoeg zijn om de aanpak van de verdroging voortvarend aan te pakken. We implementeren het Investeringsbudget Landelijk Gebied, we staan voor de uitdaging om de Natura 2000 gebieden aan te wijzen en de reconstructie is in volle gang. Kortom, een beter moment om de schouders eronder te zetten, is er niet. Ik zou dus zeggen: Aan de slag! Dank voor uw aandacht.

Zoekt u een adviesbureau? Ga naar de zoekpagina  

terug naar inhoudsopgave of terug naar de homepage van het Natuurnet