NATUURNET
      Natuurnet
uw kennismakelaar 



terug naar inhoudsopgave

Economie en natuur hand in hand in Natuurpact

18 sept 2013

Staatssecretaris Dijksma van Economische Zaken en de provincies hebben afspraken gemaakt over een Natuurpact: de Hoofdlijnennotitie van het nieuwe natuurbeleid. De provincies worden nu geheel verantwoordelijk om samen met de maatschappelijke organisaties het natuurnetwerk te realiseren. De partijen willen in 2027 minimaal 80.000 hanieuwe natuur realiseren, de biodiversiteit verbeteren en internationale natuurdoelen bereiken. De beperkingen in de economische ontwikkelingsruimte door de stikstofemissie worden weggenomen. Daarmee zijn 40.000 extra banen gemoeid. De door het rijk voor natuur aangekochte gronden worden overgedragen aan de provincies. Er is in totaal tot en met 2017 800 miljoen euro beschikbaar en daarna structureel 200 miljoen euro per jaar.

Staatssecretaris Dijksma: ‘Er worden met dit Natuurakkoord forse stappen gezet naar een robuust natuurnetwerk. Een goede balans tussen bescherming van de natuur en voldoende ruimte voor economische ontwikkeling is de basis voor een welvarende samenleving en voor duurzame economische groei. Alleen met steun van de bewoners, gebruikers en met maatwerk kan de kwaliteit van de natuur worden verbeterd.’

Gedeputeerde de heer Van Dijk namens het Interprovinciaal Overleg (IPO):’Rijk en provincies zijn samen verantwoordelijk voor het natuurbeleid. We zijn blij dat de gereserveerde middelen voor natuur onze kant op komen. Het staat in de begrotingswet en we zullen iedereen in 2015 herinneren aan deze belofte. Want dat geld is geen luxe en bovenal een investering in een goede en perspectiefrijke economie. Gemiddeld 200 miljoen euro extra per jaar is hard nodig om de ambities te kunnen realiseren.’

Breed gedragen overeenstemming
Het Natuurpact is met de provincies opgesteld, want zij zijn verantwoordelijk voor de ontwikkeling en het beheer van natuur in Nederland. Maatschappelijke organisaties spelen een cruciale rol bij de uitvoering van het natuurbeleid. Het is daarom van groot belang dat de provincies met de belangrijke maatschappelijke organisaties afspraken hebben gemaakt over de realisatie en het beheer van het robuuste natuurnetwerk.

Economie
Economie en natuur gaan hand in hand in de overeenstemming. Economische bedrijvigheid die samenhangt met de aanleg van de nieuwe natuurgebieden levert elk jaar 1.000 tot 1.500 arbeidsplaatsen op.

De uitstoot van stikstof kan voor natuurgebieden een bedreiging zijn. Door de invoering van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) worden in natuurgebieden maatregelen genomen waardoor bedrijven kunnen uitbreiden en investeren. Met het extra geld voor het natuurbeleid worden ook de beperkingen in de economische ontwikkelingsruimte door de stikstofemissie weggenomen. Het onderzoeksbureau ECORYS heeft in opdracht van de provincies berekend dat dit een aanzienlijke werkgelegenheid oplevert: 40.000 extra banen. Dit illustreert nog eens hoe belangrijk investeren in natuur is voor onze economische ontwikkeling.

Robuust Natuurnetwerk
Er komen extra hectares natuur bij, waardoor het natuurnetwerk robuuster wordt. Naast aankoop van nieuwe gebieden worden ook de al eerder gekochte gronden ingericht voor natuur. In 2027 moet er bij elkaar 80.000 ha nieuwe natuur zijn ontstaan. Er worden belangrijke natuurverbindingen tot stand gebracht. Dat gebeurt onder meer met natuur langs de vele grote en kleine rivieren en beken die Nederland rijk is. Zo ontstaat een groen en blauw natuurnetwerk.

Grond voor grond
Om de uitvoering een extra impuls te geven nemen de provincies tegen betaling4.000 ha grond van het rijk over (Bureau Beheer Landbouwgronden). Tegelijkertijd wordt door het rijk14.000 ha aan de provincies overgedragen. Hiermee krijgen de provincies de regie over de inzet van alle gronden voor de realisatie van een robuust Natuurnetwerk in Nederland.

Toelichting op Natuurpact
In het Natuurpact zijn de ambities beschreven voor de natuur in Nederland en de weg waarlangs die gerealiseerd worden. Omdat het natuurbeleid is gedecentraliseerd van het rijk naar de provincies is concretisering en invulling van de beschreven hoofdlijnen een taak van de provincies. De ambities van de Hoofdlijnennotitie vormen een ‘plus’ op de afspraken uit het Bestuursakkoord Natuur tussen rijk en provincies van februari 2012:

•Minimaal een verdubbeling van de opgave voor verwerving en inrichting, realisatie van natuurlijke verbindingen;
•Een verbetering van de kwaliteit van de natuur door extra inspanning in (herstel)beheer en water- en milieucondities;
•Een impuls aan de natuur buiten de EHS;
•Aandacht voor soortenbescherming; en
•Een effectiever agrarisch natuurbeheer.
Tijdshorizon voor het realiseren van het robuuste Natuurnetwerk is 2027. In deze periode wordt een forse extra stap gezet op weg naar het realiseren van de doelen van de Vogel- en Habitatrichtlijn en de Kaderrichtlijn Water. Een robuust Natuurnetwerk Nederland wordt gerealiseerd, dat de ruggengraat vormt van de natuur in Nederland!

Afspraken provincies en Manifestpartijen
Omdat de maatschappelijke organisaties een belangrijke rol hebben bij het werken aan een sterke natuur die verankerd is in de maatschappij, heeft het IPO het initiatief genomen om met de Manifestpartijen (ondernemers uit de landbouw en de recreatie, de natuurbeheerders en organisaties voor soortenbescherming) een uitvoeringsovereenkomst te sluiten over de realisatie van het robuuste natuurnetwerk.

In deze overeenkomst zijn procesafspraken gemaakt over het natuurbeheer binnen en buiten de EHS, het agrarisch natuurbeheer en het doorleveren of in gebruik geven van nieuwe natuurgebieden. Deze overeenkomst is als bijlage bij de Hoofdlijnennotitie gevoegd. Deze overeenkomst is van belang voor het maatschappelijke draagvlak voor het natuur- en landschapsbeleid. Rijk, provincies en maatschappelijke organisaties slaan de handen ineen om de uitdagingen op het terrein van natuur en landschap op te pakken.

Financiering
Voor de uitvoering van de Hoofdlijnennotitie zijn middelen beschikbaar vanuit het rijk, de provincies, de EU en derden. In de jaren 2014 en 2015 zal € 100 miljoen beschikbaar zijn van rijkszijde, in de jaren 2016 en 2017 € 300 miljoen en daarna € 200 miljoen per jaar structureel. In de jaren 2014 en 2015 zal de nadruk liggen op beheer. In de daaropvolgende jaren wordt naast beheer ook de ontwikkelopgave (inrichting van reeds aangekochte gronden en aankoop en inrichting, dan wel functiewijziging van landbouwgronden) opgepakt. Deze middelen komen bovenop de € 105 miljoen rijksgeld voor beheer, waarover in het Bestuursakkoord Natuur reeds afspraken zijn gemaakt. De provincies dragen jaarlijks € 65 miljoen bij uit eigen middelen voor beheer. Een deel van de ontwikkelopgave zal worden gefinancierd uit grond-voor-grond, waarover nadere afspraken zijn gemaakt (zie onder ‘grond’).

De provincies zijn het eens over de verdeling van de middelen over de provincies. In het bestuur van het IPO is in juni 2013 overeenstemming bereikt over een voorstel daartoe van de commissie Jansen-2.

Grond onder provinciale regie
Grond is een belangrijk middel om de natuurambities te kunnen realiseren. In het Bestuursakkoord Natuur hebben de provincies al de afspraak met het rijk gemaakt dat zij de beschikking krijgen over de gronden die zij in de ILG -periode, vanaf 2007, gekocht hebben (BBL-nieuw). Daarnaast hebben zij de beschikking over een deel van de gronden die het Rijk voor 2007 verworven had (BBL-oud). Provincies kunnen deze gronden inrichten als natuur of verkopen om met dat geld nieuwe natuur te realiseren. Het resterende deel van het BBL-oud-bezit bleef met deze afspraak bij het Rijk voor eigen begroting.

In de praktijk leidt dit tot een moeilijk uitvoerbare situatie, omdat bij BBL-oud-bezit niet duidelijk is wie over welk perceel zeggenschap heeft. Om uit deze situatie te komen betalen de provincies € 160 miljoen en krijgen daarmee de zeggenschap over het gehele BBL-oud-bezit. De Commissie Jansen-2 heeft een voorstel gemaakt voor de verdeling van dit bedrag, en een provinciale verdeling van het BBL-bezit.

In een aparte bestuursovereenkomst tussen rijk en provincies worden afspraken hierover vastgelegd. Met deze afspraken kunnen de provincies het instrument grond op een effectieve manier inzetten.


Zoekt u een adviesbureau? Ga naar de zoekpagina  

terug naar inhoudsopgave of terug naar de homepage van het Natuurnet