NATUURNET
      Natuurnet
uw kennismakelaar 



terug naar inhoudsopgave

Advies SER Brabant: Economie en natuur moeten elkaar versterken

13 april 2012

Natuur en landschap moeten niet langer worden gezien als kostenpost, maar als een meerwaarde voor de regionale economische concurrentiepositie. Economie en natuur moeten worden beschouwd als evenwaardige belangen. Ook zullen overheden hun huidige dominante positie moeten durven loslaten: een schuivende verdeling van verantwoordelijkheden tussen publiek en privaat.

Advies SER Brabant
Dat is in hoofdlijnen het advies van de Sociaal Economische Raad (SER) Brabant aan de provincie Noord-Brabant over nieuwe verdienmodellen voor natuur en landschap. Volgens SER Brabant zal zonder deze nieuwe koers het realiseren van zowel de economische doelstellingen als de doelstellingen van natuur & landschap op termijn niet gaan lukken.

Het advies is voorbereid door een breed samengestelde commissie met representanten uit de industrie, landbouw, overheid, financiële wereld, de wetenschap, de sector water en de natuur & milieuorganisaties. Voorzitter van de commissie is Bert van Dijk, lid van de SER.

Reactie provincie
In een eerste reactie op het advies van de SER lieten gedeputeerden Bert Pauli, Economische Zaken, en Johan van den Hout, Natuur en Landschap, weten snel aan de slag te gaan met de aanbevelingen. Pauli: “Duurzaamheid staat niet meer ter discussie, ook niet bij de ondernemers. De grote bedreigingen van nu moeten we gezamenlijk omzetten in kansen. We kunnen nu een fundamentele omwenteling maken voor een prachtig mooi nieuw evenwicht tussen natuur en economie. We hebben torenhoge ambities, maar ook weinig geld. Daarom hebben we nu veel medestanders nodig om die ambities waar te maken.

Gedeputeerde Van den Hout maakte duidelijk dat al veel uit het advies zit in de nieuwe koers van de provincie voor natuur en landschap en het buitengebied. “Onze ambities blijven ondanks de rijksbezuinigingen overeind en zullen de ecologische hoofdstructuur in Brabant op onze eigen manier afmaken. De SER zal straks tevreden zijn met ons nieuwe natuurbeleid. Als Gedeputeerde Staten vinden we dat natuur en economie elkaar moeten versterken. De overheden, de ondernemers en het onderwijs hebben elkaar daarvoor nodig. De oude tegenstellingen op dat gebied moeten we achter ons laten. Als je niet zorgt dat de ecologie op orde is dan zet je ook de economie op slot”, aldus Van den Hout die zeer benieuwd was naar de financiële impulsen in de natuur vanuit het Brabantse bedrijfsleven.

Bezuinigingen, wel aanleiding geen reden
Directe aanleiding voor het advies van SER Brabant zijn de forse bezuinigingen van het Rijk op natuur en landschap, waardoor de investeringen op dit terrein zwaar onder druk komen te staan. Toch gaat het in dit advies niet primair om het vullen van de gaten die het Rijk laat vallen. Want los daarvan moeten er volgens SER Brabant sowieso nieuwe wegen worden ingeslagen. Zonder de voorgestelde nieuwe koers zal volgens de commissie het realiseren van zowel de economische doelstellingen als de doelstellingen van natuur & landschap op termijn niet gaan lukken.

Brabantse investeringsopgave
Hamvraag is dus hoe de financiering van natuur en landschap meer direct in verband kan worden gebracht met een impuls aan de verdiencapaciteit van de Brabantse economie, die ongeveer € 65 miljard per jaar bedraagt. Voor de Brabantse financieringsopgave natuur & landschap wordt in dit advies uitgegaan van een bedrag van € 300 mln voor de komende 10 jaar (2012-2022).

Telos onderzoek
Belangrijke bouwsteen voor dit advies is een onderzoek van Telos – het Brabants centrum voor duurzame ontwikkeling – naar succes- en faalfactoren bij de ontwikkeling van natuur en economie in de praktijk. Dit onderzoek maakt deel uit van het advies. Telos heeft een 15-tal uiteenlopende projecten in Brabant onderzocht en komt tot conclusie dat er bij bedrijven best bereidheid is om te investeren in de kwaliteit van de omgeving, maar dat de uitvoering ervan in de praktijk nog moeizaam verloopt. Er zijn nieuwe modellen nodig. Telos spreekt van een ‘schaalsprong’.

Nieuwe, uitdagende filosofie
SER Brabant komt in dat licht met een nieuwe filosofie waarin natuur en landschap niet langer worden gezien als kostenpost, maar als een meerwaarde voor de regionale economische concurrentiepositie. Economie en natuur moeten worden beschouwd als evenwaardige belangen en dat vraagt een ‘mental shift’. Ook zullen overheden hun huidige dominante positie moeten durven loslaten en dat past in het nieuwe politieke krachtenveld zoals in het advies wordt beschreven: een schuivende verdeling van verantwoordelijkheden tussen publiek en privaat.

Regiofondsen
Langs twee hoofdlijnen, ‘slim financieren’ en ‘slim organiseren’, wordt in het advies een scala aan nieuwe verdienrichtingen gepresenteerd. Centraal in het nieuwe denken staat het instellen van regiofondsen voor natuur en landschap. Fondsen waarin de beschikbare investeringsmiddelen – publiek en privaat – worden gebundeld. Die gedachte is gekoppeld aan een geheel nieuwe manier van werken, in het advies ‘gebiedsontwikkeling 3.0’ genoemd. Dat houdt in dat partijen – bedrijfsleven, overheden en maatschappelijke organisaties – niet aan de achterkant, maar aan de voorkant van het proces voor gebiedsontwikkeling met elkaar de belangen van economie en natuur zorgvuldig en goed gaan regelen. De meerwaarde voor het bedrijfsleven is dat dit voorkomt dat men in lange juridische processen vervalt die veel geld kosten. Het is beter dat geld in de kwaliteit van de omgeving te steken. Dit vereist echter wel een principiële inspanning van zowel de natuurorganisaties als het bedrijfsleven. Als actueel voorbeeld wordt genoemd Eindhoven Airport waar op dit moment door regionale partijen wordt gewerkt aan een convenant.

Brabantse Green Deal
Het advies roept daarom op te komen tot een ‘Brabantse Green Deal’ Economie & Natuur, waarin de sleutelpartijen – bedrijfsleven, natuur- & milieuorganisaties, overheden – de nieuwe Brabantse koers vastleggen. Voorwaarde daarbij is dat de provincie de partijen in de regio’s meer handelingsvrijheid en echte ‘experimenteerruimte’ biedt om met de nieuwe verdienrichtingen aan de slag te gaan. Om het spel op de wagen te krijgen zouden partijen in de regio’s moeten worden uitgedaagd om binnen uiterlijk een half jaar met concrete plannen te komen, die stevig worden gefaciliteerd door de provincie. Aanbevolen wordt om te starten met concrete projecten en daarbij aan te knopen bij bedrijven die kansen zien in het koppelen van natuur en economie of die knelpunten ondervinden bij hun ontwkkelingsbehoefte. Langs die weg wordt toegewerkt naar de nieuwe verdienmodellen en kaders voor economie en natuur, die niet van achter de tekentafel worden bedacht, maar ontstaan vanuit de inzet om gemeenschappelijke oplossingen te vinden.


Zoekt u een adviesbureau? Ga naar de zoekpagina  

terug naar inhoudsopgave of terug naar de homepage van het Natuurnet