NATUURNET
      Natuurnet
uw kennismakelaar 



terug naar inhoudsopgave

Nieuw Europees Landbouwbeleid biedt geen garantie voor duurzame landbouw

12 okt 2011

De wetsvoorstellen voor het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) die de Europese Commissie vandaag in alle Lidstaten presenteert bieden geen enkele garantie voor een daadwerkelijke verbetering van natuur, landschap en milieu in het landelijk gebied. De verschillende voorgenomen maatregelen zijn uiterst vaag. De voorstellen bevatten zelfs maatregelen die schadelijk zijn voor natuur, landschap en milieu. Een GLB dat effectief bijdraagt aan verduurzaming van de landbouw is noodzakelijk om problemen in het landelijk gebied voor natuur, landschap en milieu op te lossen. De enige rechtvaardiging voor de besteding van het overgrote deel van het EU-budget aan landbouw, is de bijdrage aan maatschappelijk doelen.

Vanaf 2014 treedt het nieuwe Europees Landbouwbeleid in werking. Dit GLB richt zich nu met name op inkomenssteun van agrariërs en marktondersteuning. Het nieuwe GLB heeft als doel zich te richten op andere doelstellingen, waaronder behoud van biodiversiteit en milieukwaliteit. Binnen Europa is hierover brede overeenstemming, maar de wetsvoorstellen zoals vandaag door de Europese Commissie gepresenteerd bieden geen enkele garantie dat er ook daadwerkelijk verbeteringen voor natuur, landschap en milieu in het landelijk gebied zullen plaats vinden.

Ondanks dat er verschillende maatregelen gericht op duurzaamheid in het GLB worden genoemd, zijn deze vaak dusdanig vaag omschreven dat hierdoor geen duurzame Europese landbouw gerealiseerd zal worden. Een deel van de nieuwe maatregelen zullen zelfs schadelijk zijn voor natuur, landschap en milieu en zijn daarmee een stap terug ten opzichte van eerdere hervormingsmaatregelen in het Europese landbouwbeleid.

De eerste pijler vormt het grootste deel van het Europese landbouwbudget en is vooral gericht op inkomenssteun aan boeren. De maatschappelijke organisaties ondersteunen het voorstel om 30% van het geld van de eerste pijler aan te wenden voor maatschappelijke diensten. Deze maatschappelijke diensten bestaan onder andere uit het reserveren van 7% van een bedrijfsoppervlak voor natuur, in stand houden van graslanden en biologische landbouw. Echter, de randvoorwaarden die momenteel aan deze vergroening worden gesteld zijn te vrijblijvend. Hierdoor is de kans op een effectieve verduurzaming van de Europese landbouw zeer klein. Daarnaast bestaat er grote onzekerheid over het behoud van een sterke tweede pijler, die essentieel is voor een effectieve uitvoer van bijvoorbeeld agrarisch natuurbeheer.

De maatschappelijke organisaties dringen er daarom bij Staatssecretaris Bleker op aan om zich in Europa in te zetten voor een landbouwbeleid dat effectief bijdraagt aan het behalen van Europese doelstellingen, op het gebied van biodiversiteit en milieu. Deze inzet zou zich moeten richten op de volgende punten:

•Het GLB dient meer bij te dragen aan maatschappelijke doelstellingen op gebied van natuur, landschap en milieu. Hiervoor moet voldoende geld te worden gereserveerd en dienen maatregelen scherper te worden geformuleerd.
•Het moet verboden zijn voor lidstaten om geld bestemd voor natuur- en milieudoelen te verschuiven naar andere, niet maatschappelijke doelen.
•Binnen de tweede pijler, de pijler die zich richt op maatschappelijke diensten, moet minimaal 30% van het geld besteed worden aan agrarisch natuurbeheer en milieumaatregelen.
•De vergroeningsmaatregelen binnen de eerste pijler dienen verplicht te zijn voor iedere agrariër om in aanmerking te komen voor inkomenssteun.
•Betalingen moeten met name zijn gericht aan bedrijven die maatschappelijke diensten leveren of die liggen in gebieden met een groot maatschappelijk belang, zoals Natura 2000 gebieden, Europa’s belangrijkste natuurgebieden.
De noodzaak om het Europees landbouwbeleid nu daadwerkelijk significant te laten bijdragen aan maatschappelijke doelen is groot. Boerenlandvogels gaan nog steeds zeer hard in aantal achteruit, het landschap verrommelt en als gevolg van de intensieve landbouw zijn er serieuze problemen op het gebied van lucht- en waterkwaliteit. Alleen middels drastische stappen binnen het toekomstig landbouwbeleid kunnen deze problemen daadkrachtig worden aangepakt. De Europese Commissie heeft in de Budgetbesprekingen onlangs opnieuw besloten om het overgrote deel van het EU-budget te besteden aan landbouwsubsidies, met als rechtvaardiging de grote betekenis die het GLB zou kunnen hebben voor milieu, klimaat en gezondheid. De huidige voorstellen schieten daarvoor te kort.

Namens:
Vogelbescherming Nederland
Landschapsbeheer Nederland
De 12 landschappen
Natuur en Milieu
Milieudefensie
Natuurmonumenten


Zoekt u een adviesbureau? Ga naar de zoekpagina  

terug naar inhoudsopgave of terug naar de homepage van het Natuurnet