Overijssel doorbreekt impasse vergunningen Natura 2000

Gedeputeerde Staten van Overijssel hebben een aanpak vastgesteld voor de vermindering van de stikstofuitstoot door de veehouderij bij natuurgebieden in Overijssel. Daarmee doorbreken ze de impasse in de verlening van vergunningen op grond van de Natuurbeschermingswet, de eerste stap die ze in januari in het plan van aanpak Natura 2000 aankondigden om de draad van de beheerplannen weer op te pakken.

De kern van de aanpak is een geleidelijke vermindering van de stikstofdepositie om de natuur in Natura 2000 gebieden te kunnen behouden. Met de nu vastgestelde aanpak komt de noodzakelijke vermindering in zicht en dat is wettelijk nodig om vergunningen te kunnen verlenen. Daarmee is er weer ruimte voor de ontwikkeling van individuele bedrijven in Overijssel.

Overijssel telt 25 Natura 2000 gebieden van internationale betekenis. Voor al deze gebieden worden beheerplannen gemaakt. Daarin wordt vastgelegd met welke maatregelen de natuurdoelen in die gebieden kunnen worden gehaald. Rond de meeste van die Natura 2000 gebieden moet de hoeveelheid stikstof in de lucht aanzienlijk omlaag. De stikstofaanpak die nu is vastgesteld biedt de basis voor het stikstof onderdeel in de beheerplannen, die naar verwachting begin 2011 worden vastgesteld.

Overleg
De provincie heeft anderhalf jaar lang met vertegenwoordigers van de landbouw en natuurorganisaties gesproken over een aanpak van de stikstofdepositie. Alle partijen zijn het er over eens dat niet uitsluitend individuele boeren rondom de natuurgebieden daarvoor de rekening moeten betalen. De stikstofdepositie in Nederland wordt niet alleen veroorzaakt door de landbouw. Ook het verkeer en industrie zijn belangrijke veroorzakers.

Gedeputeerde Piet Jansen: "Zolang er geen zicht was op een structurele vermindering van de stikstofuitstoot konden we als provincie vrijwel geen juridisch houdbare vergunningen verlenen aan veehouders. We hebben gezocht naar een evenwichtige aanpak, waar de veehouderij én de natuur bij gebaat zijn. Ons uitgangspunt is dat veehouders in Overijssel en andere provincies naar evenredigheid bijdragen in de vermindering van de stikstofuitstoot. Daarnaast blijft er landelijk beleid nodig om de uitstoot van stikstof door verkeer, industrie en landbouw te verminderen. Het rijk werkt daarvoor een aanpak uit, wij hebben ons aandeel in de reductie nu geregeld. Ik ben blij dat nu eindelijk de vergunningverlening weer op gang kan komen. Dat is van belang voor de ontwikkeling van de agrarische bedrijven. En ook voor het draagvlak voor Natura 2000."

Geleidelijke vermindering
De provincie wil de ammoniakuitstoot van veehouderijen geleidelijk verminderen door bij bedrijfsontwikkeling technische maatregelen, zoals luchtwassers, voor te schrijven. Er komt een regeling om de aanleg van dergelijke maatregelen te bevorderen. Vooruitlopend op de vaststelling daarvan door Provinciale Staten hebben GS in het kader van Investeren in Overijssel voor 2010 al € 1,5 miljoen beschikbaar gesteld voor luchtwassers voor de intensieve veehouderij. Dit bedrag is toegevoegd aan de landelijke subsidieregeling voor luchtwassers. Ondernemers in Overijssel kunnen hun subsidieaanvraag indienen via het LNV-loket.

Op deze manier ontstaan er voor individuele bedrijven meer mogelijkheden voor ontwikkeling. Verder zal in het kader van de beheerplannen de zogeheten piekbelasting van individuele bedrijven bij natuurgebieden worden opgelost door technische voorzieningen aan te brengen of door verplaatsing van deze bedrijven.

Provinciale verordening
Eind maart is de Natuurbeschermingswet gewijzigd als gevolg van de Crisis- en Herstelwet. Volgens de wet is de provincie verplicht om maatregelen te nemen om de doelen van de Naturagebieden te halen, bijvoorbeeld door het stellen van eisen aan activiteiten die een negatief effect kunnen hebben op de natuurdoelen. Gedeputeerde Staten stellen aan Provinciale Staten voor de aanpak zoals die vandaag is vastgesteld uit te werken in een provinciale verordening.

Door die verordening worden de maatregelen ook van kracht als er geen vergunning hoeft te worden aangevraagd voor de Natuurbeschermingswet.

Met deze aanpak wil de provincie de boeren meer duidelijkheid geven. De overgrote meerderheid van de veehouders krijgt nu weer ruimte voor de ontwikkeling van hun bedrijf en om te investeren in maatregelen die de ammoniakuitstoot verminderen. Door een stapsgewijze vermindering van de stikstofbelasting komen ook de natuurdoelen dichterbij.

Discussiepunten
Vrijwel alle betrokken partijen kunnen zich in de hoofdlijn van deze aanpak vinden, maar ze konden het niet eens worden over de uitwerking van een aantal punten. Daarom heeft de provincie nu een knoop doorgehakt en het kader zoveel mogelijk in lijn met het resultaat van het overleg vastgesteld.

Bestaand gebruik
De provincie wil in de beheerplannen uitgaan van het (agrarisch) gebruik dat is vastgelegd in milieuvergunningen. Daarvoor moet eerst in beeld worden gebracht wat de depositie op Natura 2000 gebieden zou zijn als alle ruimte in milieuvergunningen wordt benut. Het is belangrijk dat in de beheerplannen voorwaarden en maatregelen worden opgenomen, waardoor Overijssel een evenredig deel van de daling van de stikstofuitstoot realiseert.

De wet geeft aan dat het werkelijke gebruik op 7 december 2004 bepaalt of een bedrijf voor wat betreft stikstof een vergunning nodig heeft. Als het feitelijke gebruik na die datum niet is veranderd en de stikstofuitstoot van het bedrijf sindsdien niet is toegenomen, dan is er geen Natuurbeschermingswetvergunning nodig. Dat wil overigens niet zeggen dat er geen maatregelen nodig zijn. Volgens de Crisis- en Herstelwet moeten te zijner tijd maatregelen via een provinciale verordening voorgeschreven worden.

Wanneer er wel iets gewijzigd is en een vergunning aangevraagd moet worden, dan is het feitelijke gebruik op 1 februari 2009 het uitgangspunt om de toegestane stikstofuitstoot van een bedrijf te bepalen. Dit geldt in de periode tot aan de vaststelling van de beheerplannen Natura 2000.