NATUURNET
      Natuurnet
uw kennismakelaar 



terug naar inhoudsopgave

Natuurbalans: Ruimtelijk beleid nodig voor zeldzame zeenatuur

11 sept 2008

In de Noordzee en de Waddenzee komt natuur voor van internationaal
zeldzame kwaliteit. Zo komt in de Noordzee bijvoorbeeld de Noordkromp
voor. Dit is het dier met de hoogste leeftijd ooit op aarde gevonden.
Deze natuur staat onder druk, vanwege klimaatverandering, vervuiling,
overbevissing en ruimteclaims zoals scheepvaart, windenergie en winning
van gas, olie, zand en grind. Een afweging tussen het behoud van deze
zeldzame mariene natuur en andere gebruiksfuncties is gebaat bij meer
ruimtelijke afstemming. Hierbij kan gedacht worden aan beschermde
gebieden waar zeedieren ongestoord kunnen opgroeien. Dat blijkt uit de
Natuurbalans 2008 van het Planbureau voor de Leefomgeving, die vandaag -
samen met de Milieubalans - is aangeboden aan minister Verburg van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en minister Cramer van Milieu en Ruimte.

Kwaliteit nog onvoldoende
De Noordzee en de Waddenzee zijn de afgelopen jaren schoner geworden,
maar nog niet genoeg om te voldoen aan de eisen van de Kaderrichtlijn
Water. In de Waddenzee is ook de natuurkwaliteit verbeterd, in de
Noordzee nog niet. De natuurkwaliteit bedraagt nu ongeveer de helft van
die in de natuurlijke situatie. Om aan de Europese doelen te voldoen,
moet de kwaliteit van de Nederlandse zeenatuur verbeteren.

Jonge vis
Door de hoge visserijdruk zijn visbestanden in de Noordzee afgenomen en
is de leeftijdopbouw eenzijdig geworden. Er komen vooral jonge vissen
voor omdat oudere exemplaren zijn weggevangen. Ook de samenstelling van
soorten is veranderd. Het visserijbeleid heeft bijgedragen aan de
vermindering van de overbevissing, maar het heeft niet alle vissoorten
uit de gevarenzone kunnen houden. Het Europese natuurbeleid (de
Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn) heeft tot doel om de beschermde
soorten en habitats in een 'gunstige staat van instandhouding' te
brengen en te houden. Om dit voor de zee te bereiken zijn drie acties
belangrijk: verduurzaming van de visserij, verbetering van de
waterkwaliteit en herstel van de natuurlijke dynamiek in het deltagebied
en langs de Waddenzee. Voor de Noordzee is ook de ruimtelijke inrichting
van belang. Wereldwijd staat de biodiversiteit van oceanen en zeeǮn
onder druk, vooral door overbevissing. Een kwart van alle visbestanden
in de wereld is overbevist of al uitgeput.

Klimaatverandering
Klimaatverandering heeft voor de zee significante gevolgen. De Noordzee
is de afgelopen 25 jaar warmer geworden. Mede hierdoor komen er
tegenwoordig vissoorten voor, zoals zeebaars, zeebrasem en grote
pieterman die voorheen zelden zo noordelijk kwamen. Er lost meer CO2 op
in water, waardoor de zuurgraad stijgt. Dat vermindert de groeisnelheid
van schelpdieren. In de Waddenzee zullen door de zeespiegelstijging bij
eb minder delen droogvallen. Toch biedt de klimaatverandering ook kansen
voor de natuur. Als de plannen voor aanpassing aan de
klimaatverandering, waaronder getijdenopeningen in de Afsluitdijk en de
Deltawerken z worden gevoerd dat zoet en zout water mengen, dan kunnen
er planten en dieren terugkomen die al jaren geleden verdwenen zijn. Het
gaat dan vooral om bijzondere soorten die ook op Europees niveau
beschermd worden.

Tempo successen onvoldoende
De Natuurbalans beschrijft jaarlijks de toestand van de natuur en de
veranderingen daarin en geeft een evaluatie van de effecten van beleid
op de kwaliteit van de natuur. Het natuur- en milieubeleid dat de
afgelopen decennia is gevoerd, laat langzamerhand successen zien. Het
areaal natuurgebieden neemt toe, de milieudruk op natuur is verminderd.
Het tempo van de successen is echter nog onvoldoende om tijdig de
gestelde doelen te halen. Dat geldt niet alleen voor het natuurbeleid,
maar ook voor het beleid voor landschap en recreatie. De doelmatigheid
van het beleid kan versterkt worden, wanneer beleidsvelden onderling
beter worden afgestemd. Dat geldt bijvoorbeeld voor het Natura
2000-beleid en de maatregelen voor de Kaderrichtlijn Water.

Zoekt u een adviesbureau? Ga naar de zoekpagina  

terug naar inhoudsopgave of terug naar de homepage van het Natuurnet