NATUURNET
      Natuurnet
uw kennismakelaar 



terug naar inhoudsopgave

Klimaatbeleid noopt Nederland in Europa kleur te bekennen

24 april 2007

Nauwe Europese samenwerking is nodig voor realisatie van de door het kabinet afgesproken klimaatambitie. Nederland zal echter weinig op klimaatgebied voor elkaar krijgen indien het niet ook bereid is constructief en actief bij te dragen aan het debat over een nieuw EU-verdrag.

Ambitieus klimaatbeleid
Het huidige kabinet zet een ambitieus klimaatbeleid neer met een streven om 30% minder broeikasgassen uit te stoten in 2020 ten opzichte van 1990. Een doelstelling die zelfs verder gaat dan de 20% die voor de EU als geheel op de laatste voorjaarstop is afgesproken. Bij een dergelijke ambitie hoort het besef dat klimaatverandering een wereldwijd probleem is waar Nederland alléén maar heel weinig invloed op heeft. Zelfs zonder een diepgaande analyse kunnen we stellen dat Nederland de klimaatambitie nooit kan verwezenlijken zonder sterke Europese samenwerking. Dit klinkt ook door in de prioriteiten van milieuminister Cramer voor de komende kabinetsperiode waarin ook gekozen wordt voor een proactieve en constructieve Europese en internationale samenwerking.
EU relevanter schaalniveau
Nederland is beperkt in de mogelijkheden om eenzijdig vergaande maatregelen in te voeren voor vermindering van de uitstoot van broeikasgassen omdat dat de concurrentiepositie zou schaden. Vanwege de interne markt en het feit dan ongeveer 80% van de Nederlandse export binnen de EU plaatsvindt, is de EU een veel relevanter schaalniveau voor maatregelen. Daarnaast is de EU in termen van BNP het grootste economisch blok ter wereld waardoor Europese maatregelen, bijvoorbeeld, door gericht exportbeleid voor milieutechnologie of importbeperkingen voor energie onzuinige producten, wereldwijd kunnen doorwerken.

Op Europese schaal CO2-reductiemogelijkheden groter en goedkoper
Analyses van het EnergieonderzoeksCentrum Nederland en het Milieu- en Natuurplanbureau laten duidelijk zien dat de opties die Nederland in eigen land heeft om tot een reductie van 30% te komen snel kostbaar worden en stevige investeringen vergen. Dit komt door onze energie-intensieve industrie waarin al veel efficiencymaatregelen genomen zijn, een transportsector die groeit en vrijwel volledig afhankelijk is van fossiele brandstoffen, en een energiesector waarin gas en kolen een grote rol spelen. In het algemeen heeft Nederland de goedkope maatregelen al genomen en resteren de duurdere. Op Europese schaal kunnen reducties bereikt worden tegen lagere investeringen omdat de verschillen in efficiency groot zijn, zeker met het oog op de situatie in de nieuwe lidstaten. Europees klimaatbeleid biedt ook kansen voor de economie omdat Nederland dan de eigen sterke punten kan inbrengen zoals technologische kennis met betrekking tot offshore windenergie, biogas en CO2-opslag, en mogelijkheden om grootschalig biomassa te importeren en te verwerken (Maasvlakte). Kortom Europa is veel meer dan Nederland het schaalniveau waarop een effectief klimaatbeleid gevoerd kan worden.

Gezamenlijke Europese klimaataanpak kan institutionele crisis doorbreken
Tijdens een toespraak tot het Europees Parlement eind maart gaf voorzitter Barosso van de Europese Commissie heel nadrukkelijk aan de institutionele crisis van de EU niet los te zien van het energie- en klimaatvraagstuk. Met het klimaat- en energievraagstuk heeft Europa weer een gemeenschappelijk project dat het nodig maakt de institutionele impasse te doorbreken. De reden dat Barroso zich zo in het energie- en klimaatdossier vastbijt wordt door velen dan ook in dat daglicht gezien. Niet Al Gore noch Poetin maar de impasse door het Franse en Nederlandse NEE drijft Barroso. Een nieuw institutioneel arrangement is nodig in de visie van Barroso om Europa in staat te stellen te handelen in een globaliserende wereld met als grote uitdagingen: een competitieve economie, energievoorzieningzekerheid, bestijding van terrorisme en georganiseerde misdaad, klimaatverandering, massa migratie en mondiale armoede. Barroso wil af van het imago van verlamming en van het idee dat er sprake is van een Europese crisis.

Nederland gebaat bij samenwerking met Europa
De Europese Commissie en de andere Europese lidstaten werden de afgelopen jaren met een Nederland geconfronteerd dat alle ambities terugdraaide op uitzondering van we betalen te veel. De positie van Nederland in Europa is daardoor verzwakt en zonder duidelijkheid over de politieke koers van Nederland in Europa zullen initiatieven met argusogen bekeken worden. Door het ambitieuze klimaatbeleid uit het regeerakkoord is Nederland nu gebaat bij een nauwe en constructieve samenwerking met de andere Europese partners. Dit vergt een omslag in de opstelling van Nederland in Europa die alleen maar in gang kan worden gezet indien de Nederlandse regering met concrete initiatieven komt voor de oplossing van de institutionele impasse in de EU. De discussie over de noodzakelijke verdragswijziging wordt in Brussel immers niet los gezien van het klimaat- en energievraagstuk.

Eerste Nederlandse stap is gezet, maar nu verder&
Nederland zal dus stappen moeten zetten in de discussie over de EU-verdragswijziging om een gunstige conditie te scheppen voor de klimaatonderhandelingen die in aantocht zijn. Dit zijn complexe onderhandelingen waarbij voor Nederland veel te winnen valt over de verdeling van de lasten van de reductiedoelstelling voor broeikasgassen en de verdeling van maatregelen over lidstaten en sectoren. In een brief van minister Verhagen en staatssecretaris Timmermans aan de Tweede Kamer half maart over de EU-verdragswijziging stelt de Nederlandse regering inhoudelijk vooral het begrip subsidiariteit centraal. Dit is een begin in het debat maar verdere concrete stappen lijken nodig voordat Nederland weer wordt gezien als een constructieve en actieve Europese partner.
Indien het kabinet verder wil met de uitwerking van het ambitieuze klimaatbeleid zal Nederland dus ook kleur moeten bekennen over de vraag hoe het verder wil met Europa.

Klaas van Egmond,
Directeur Milieu- en Natuurplanbureau.

bron: NMP

Zoekt u een adviesbureau? Ga naar de zoekpagina  

terug naar inhoudsopgave of terug naar de homepage van het Natuurnet