NATUURNET
      Natuurnet
uw kennismakelaar 



terug naar inhoudsopgave

Gebiedspilots zijn nodig om habitatbanking van de grond te krijgen

23 feb 2017

Habitatbanking kan bijdragen aan het tegengaan van de achteruitgang in de biodiversiteit in Nederland. Het is een handelssysteem voor natuur: grondeigenaren ontwikkelen natuur en creëren daarmee ‘habitatrechten’. Die kunnen worden gekocht door partijen die hun negatieve invloed op natuur willen compenseren. Gebiedspilots moeten meer zicht geven op de mogelijkheden, stellen Radboud Universiteit Nijmegen en Wageningen Economic Research, op basis van een onderzoek in opdracht van het Planbureau voor de Leefomgeving.

Habitatbanking is een eigentijdse aanpak voor natuurcompensatie. Initiatiefnemers van bijvoorbeeld nieuwe infrastructuur of woningbouw zijn wettelijk verplicht tot compensatie van de schade aan de natuur. Dit kan door de aanleg van vervangende natuur. Het bestaande systeem voor verplichte natuurcompensatie blijkt echter niet succesvol: het levert onvoldoende natuurwaarden op om schade elders te compenseren en initiatiefnemers ervaren het als (te) complex. Daarnaast is sprake van een trend in de samenleving waarin steeds meer partijen zich bezighouden met het ontwikkelen van nieuwe natuur in hun eigen omgeving. Denk bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van Eemvallei-Oosterwold in Flevoland of de Groene Lopers in Overijssel.

Habitatbanking brengt deze trend samen met de vraag naar compensatienatuur. Het systeem brengt de individuele belangen van eigenaren en gebruikers van grond meer in lijn met de collectieve belangen van een gebied, waarin zowel economische ontwikkeling als natuurontwikkeling een rol spelen. Het kan ook gezien worden als een nieuwe financieringsconstructie waarmee de natuursector minder afhankelijk wordt van overheidssubsidies. In bijvoorbeeld Duitsland en de Verenigde Staten functioneren al succesvolle systemen voor habitatbanking.
Experimenteren en leren

Met gebiedspilots kan de overheid leer- en experimenteerruimte faciliteren, aldus de onderzoekers. Zo kan zicht worden gekregen op de mogelijkheden voor het samenbrengen van potentiële ontwikkelaars van nieuwe natuur en partijen die natuur moeten of willen compenseren. De pilots moeten ook resulteren in tools, protocollen en richtlijnen die waarborgen dat habitatbanking daadwerkelijk natuurwaarden oplevert.

Gezien de juridische, ecologische, bestuurlijke en financiële complexiteit van verplichte natuurcompensatie is het verstandig de pilots eerst te richten op situaties van vrijwillige natuurcompensatie. Dit betekent dat internationale natuurdoelen en correcte toepassing van compensatieregelgeving niet centraal staan. De lessen van de pilots kunnen vervolgens ook van pas komen bij verbetering van de verplichte natuurcompensatie.
Instrumenten en kaders

Om met habitatbanking in gebiedspilots aan de slag te kunnen, is een natuurwaarderingssysteem nodig. Hiermee kan de biodiversiteitswaarde van nieuwe en te compenseren natuur op een gevalideerde manier worden bepaald. Dit vraagt om een officiële instantie die de handel in habitatrechten juridisch borgt in regels, rekentools en protocollen en een habitatbank die de aankoop en uitgave van habitatrechten financieel regelt en registreert.

Deze studie naar habitatbanking is onderdeel van het programma Natuurlijk Kapitaal Nederland van het Planbureau voor de Leefomgeving. Habitatbanking is een van de mogelijke instrumenten die kan helpen bij het duurzaam benutten en beschermen van natuurlijk kapitaal.
Meer informatie


Zoekt u een adviesbureau? Ga naar de zoekpagina  

terug naar inhoudsopgave of terug naar de homepage van het Natuurnet