NATUURNET
      Natuurnet
uw kennismakelaar 



terug naar inhoudsopgave

De natuurwaardeverkenner

3 mei 2016

Groene/blauwe ruimte in de stad en op het platteland levert diensten aan de maatschappij zoals waterzuivering, ruimte voor recreatie en houtproductie. De economische waarde die deze diensten hebben werd vaak enkel erkend, maar zelden berekend. Het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie van de Vlaamse overheid liet een team van economen en ecologen van VITO en de universiteiten van Antwerpen en Amsterdam methoden uitwerken om de economische waarde en het belang van deze ecosysteemdiensten (ESD) voor Vlaanderen aan te tonen. Dit resulteerde in een handleiding "Economische waardering van ecosysteemdiensten". Deze handleiding werd nadien vertaald en uitgebreid naar de rekentool "Natuurwaardeverkenner".

Op de website www.natuurwaardeverkenner.be kunt u de vrij beschikbare handleiding en de rekentool Natuurverkenner vinden. Deze instrumenten zijn pragmatische methodes om ecosysteemdiensten te waarderen. Het waarderen gebeurt zowel kwalitatief (door middel van een score) als kwantitatief (in biofysische termen en in monetaire termen). Dit kan een hulpmiddel zijn voor iedereen (beheerders, land ontwikkelaars, nationale en lokale overheden, natuurorganisaties of actieve inwoners) die het economische belang van ecosystemen in kaart wil brengen.

De tool maakt het eenvoudiger om deze waarden te berekenen. Hoewel de gebruikte waarden in de tool grotendeels zijn toegespitst op het Vlaamse gewest, zijn de methoden ook bruikbaar voor andere locaties waar vergelijkbare ecosystemen te vinden zijn.

De volgende stappen worden doorlopen in de tool:

Locatie van het studiegebied
Identificatie van de te berekenen ecosysteemdiensten
Invullen van huidige en toekomstige landgebruik
Invullen van aanvullende benodigde data voor de waardering van de ecosysteemdiensten
Runnen van de berekening
Vertaling voor gebruik in een MKBA (optioneel)
Export van de resultaten (optioneel)

De voorbereiding ligt in het goed in kaart brengen van de huidige en toekomstige situatie. Het document “Nota met overzicht van de nodige locatiespecifieke data” helpt u hierbij. Voor het invullen van de rekentool is er ook een “handleiding voor dummies”(een praktisch voorbeeld bij de Natuurwaardeverkenner case Ertbrugge).

De methodes zijn geschikt voor een eerste indicatieve beoordeling van de impact van een project of van een beleid op de geleverde ecosysteemdiensten. De resultaten kan men bijvoorbeeld gebruiken om de waarde van veranderingen in landgebruik aan te tonen, om de baten van beheersmaatregelen te waarderen, de baten van groene inrichtingsprojecten in de stad in kaart te brengen of om te gebruiken in bijvoorbeeld een maatschappelijke kosten-batenanalyse.

Bij de kwantificering wordt gebruik gemaakt van databanken en kaarten waarvan de gegevens enkele jaren oud kunnen zijn. De realiteit kan in de tussentijd anders zijn vergeleken met deze data. De ontwikkelaars van de natuurwaardeverkenner adviseren daarom een expert te raadplegen, zodat die kan adviseren over eventuele aanpassingen aan die gegevens. Wanneer deze gegevens worden gebruikt of aangepast, is het belangrijk om de gemaakte veronderstellingen duidelijk te vermelden in de rapportage, alsmede de referentiesituatie.

Wanneer een ecosysteemdienst zeer belangrijk blijkt te zijn of discussies oproept bij stakeholders, wordt geadviseerd om een meer gedetailleerde ecologische en/of economische modellering te gebruiken. De tool waardeert ecosysteemdiensten die een baat hebben voor de menselijke welvaart/welzijn (instrumentele waarde). Andere waardes zoals intrinsieke waarde en het biologische en/of ecologische belang van bepaalde ecosystemen voor plant- en diersoorten worden niet belicht.

Momenteel wordt de natuurwaardeverkenner uitgebreid met een versie voor gevalstudies in stedelijke context. Eind 2016-2017 zal ook een ruimtelijk expliciete versie beschikbaar komen waarbij de gebruiker zelf zijn studiegebied kan intekenen en de tool dan op meer nauwkeurige schaal de waarden gaat berekenen.

Zoekt u een adviesbureau? Ga naar de zoekpagina  

terug naar inhoudsopgave of terug naar de homepage van het Natuurnet